Informacja o obniżce ceny.

Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 3
Od 1 stycznia 2023 r. zmieniły się przepisy ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług (dalej:
ustawy o informowaniu o cenach) w związku z implementacją dyrektywy Omnibus. Nowe regulacje
mają na celu eliminację fałszywych obniżek, w których przedsiębiorcy tuż przed ?promocją? sztucznie
zawyżali cenę, aby zaprezentować ?atrakcyjność? oferty (najczęściej przy okazji kampanii typu ?Black
Friday?). Rozwiązaniem tego problemu ma być obliczanie wielkości obniżki względem najniższej ceny
z 30 dni przed jej wprowadzeniem.
Podawanie najniższej ceny z 30 dni przed obniżką zmienia w zasadniczy sposób punkt odniesienia
dla konsumentów. Częste zmiany ceny były dotychczas dla nich nieuchwytne. Nowe przepisy pozwalają
na bardziej świadomą ocenę, czy warunki danej promocji, np. najniższa cena z 30 dni przed
obniżką ? 200 zł, cena wczoraj ? 250 zł, cena zakupu ? 150 zł, są w rzeczywistości atrakcyjne.
Celem dyrektywy Omnibus jest zagwarantowanie konsumentom łatwej oceny rzeczywistej wielkości
rabatu i szybszych wyborów rynkowych na podstawie przejrzystych informacji dotyczących cen.
Ten cel powinien przyświecać interpretacji stosowanych przepisów. Jest to istotne nie tylko
w kontekście prawidłowego podania wielkości obniżki i najniższej ceny z 30 dni przed obniżką,
lecz także dla czytelnego sposobu jej prezentacji.
Ustawodawca zdecydował się na objęcie regulacją nie tylko towarów, ale także usług zdefiniowanych
w ustawie o informowaniu o cenach. Skorzystał również z istniejącej w niej siatki pojęciowej. Polski
przepis posługuje się pojęciem ?informowania? o obniżeniu ceny ? szerzej niż dyrektywa, która dotyczy
?ogłoszenia? o obniżce ceny.
W zakresie nieuregulowanym przez wprowadzone przepisy aktualne pozostają regulacje dotyczące
ochrony konsumentów przed stosowaniem nieuczciwych praktyk rynkowych. Wyjaśnienia wskazują
również na takie praktyki przedsiębiorców, które nie naruszają obowiązków wynikających z ustawy
o informowaniu o cenach, lecz mogą wprowadzać konsumentów w błąd.
Podjęta przez Prezesa UOKiK kontrola działań przedsiębiorców wykazała szereg wątpliwych praktyk
i prób obejścia wymogów ustawowych. Ten dokument to odpowiedź na wnioski przedsiębiorców
oraz związków przedsiębiorców kierowane do Prezesa UOKiK. Wyjaśnia najistotniejsze wątpliwości
dotyczące wykładni nowych regulacji, które w ostatnim czasie zostały skierowane do Urzędu. Głównym
celem opracowania są zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów oraz jednolitość
praktyk stosowanych przez przedsiębiorców na polskim rynku. W dokumencie skupiamy się na
skutkach regulacji dotyczących konsumentów, pomijając prezentowanie obniżek w ofertach B2B.
W opracowaniu niniejszych wyjaśnień Prezes UOKiK uwzględnił tezy wynikające z wytycznych Komisji
Europejskiej dotyczących wykładni i stosowania art. 6a dyrektywy 98/6/WE, kierując się treścią
obowiązujących przepisów ustawy o informowaniu o cenach.
Podstawą wydania niniejszego stanowiska jest art. 31a ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie
konkurencji i konsumentów.
I. Wstęp
4 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
II. Kto?
1. Platformy handlowe i porównywarki cenowe
Pojęcie ?miejsca sprzedaży? powinno być odnoszone nie tylko do fizycznego miejsca (np. sklep
stacjonarny), lecz także do miejsca w internecie (np. sklep internetowy, platforma handlowa).
Oznacza to, że również pośrednicy internetowi (np. porównywarki cenowe lub platformy handlowe2)
są odpowiedzialni za realizację obowiązku informowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką
w przypadku udostępniania sprzedawcom narzędzi do prezentowania obniżek. Nie ma przy tym
znaczenia, czy są stroną zawieranej umowy sprzedaży.
Platformy handlowe i porównywarki cenowe nie są zobowiązane do udostępniania rozwiązań
informatycznych umożliwiających informowanie o obniżce ceny (np. w formie przekreślenia ceny
lub adnotacji ?-x%?). Jeśli jednak zdecydują się na udostępnienie takich rozwiązań sprzedawcom,
co zwiększa atrakcyjność zakupu na platformie, narzędzia te muszą spełniać wymogi przepisów
prawa. Udostępnienie rozwiązań utrudniających lub uniemożliwiających sprzedawcom prawidłowe
prezentowanie obniżek cen może być uznane za nieuczciwą praktykę rynkową.
Adresatem regulacji zawartej w art. 4 ustawy jest każdy przedsiębiorca1, który ma obowiązek zapewnić,
aby w miejscu sprzedaży i świadczenia usług (a także w miejscu ich reklamowania) uwidocznione były
ceny wymagane przez Ustawę.
W przypadku oferowania do sprzedaży na platformie tych samych produktów przez różnych
sprzedawców ? platformy, które zapewniają narzędzia do prezentowania obniżek, mogą prezentować
Przykład
Jeśli narzędzie udostępnione sprzedawcy przez platformę prezentuje procentową obniżkę naliczoną
wyłącznie od ceny regularnej (np. sprzedawca wypełnia pole określające wielkość obniżki, a narzędzie
wskazuje wysokość ceny po obniżce, którego to wyliczenia dokonuje w odniesieniu do ceny regularnej),
może być to uznane za naruszenie ustawy o informowaniu o cenach przez platformę (brak najniższej
ceny z 30 dni przed obniżką i nieprawidłowe odniesienie promocji wyłącznie do ceny regularnej).
1 W rozumieniu art. 3 pkt 3) ustawy o informowaniu o cenach, czyli osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną,
której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie
wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
2 Internetowa platforma handlowa ? usługa korzystająca z oprogramowania, w tym ze strony internetowej, z części strony internetowej lub aplikacji,
obsługiwana przez przedsiębiorcę lub w jego imieniu, w ramach której umożliwia się: a) konsumentom zawieranie z innymi przedsiębiorcami umów
na odległość lub b) osobom fizycznym niebędącym przedsiębiorcami zawieranie umów na odległość z innymi osobami fizycznymi niebędącymi
przedsiębiorcami (art. 2 pkt 8 ustawy o prawach konsumenta). Dostawca internetowej platformy handlowej ? przedsiębiorca, który obsługuje internetową
platformę handlową, dostarcza podmiotom, o których mowa w pkt 8, internetową platformę handlową lub umożliwia korzystanie z tej platformy
(art. 2 pkt 9 ustawy o prawach konsumenta).
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 5
najniższą cenę z 30 dni przed obniżką:
? dla danego towaru oferowanego przez danego sprzedawcę (najniższa cena u sprzedawcy),
? dla danego towaru oferowanego przez różnych sprzedawców (najniższa cena na platformie).
Przyjęty przez platformę model informowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką powinien mieć
przełożenie na punkt odniesienia przyjmowany dla obliczania wielkości kolejnych promocji.
Zasady przedstawiania najniższej ceny na platformie powinny być wyjaśnione (np. w tooltipie3).
Więcej informacji o prezentowaniu cen . patrz: pkt VI. 3.
Przepis nie ma natomiast zastosowania do pośredników, którzy zapewniają jedynie środki
do sprzedaży towarów, bez udostępniania narzędzi do informowania o obniżkach cen. Jeśli
przedsiębiorca sprzedający na platformie zdecyduje się na komunikowanie w ofercie obniżki
(np. w jej opisie), ponosi za to wyłączną odpowiedzialność.
3 Graficzny element interfejsu użytkownika wyświetlany po najechaniu kursorem myszy (dymek). Zawiera dodatkowe informacje istotne dla odbiorcy.
Przykład
Platforma udostępnia sprzedawcom jedynie pole do wskazania ceny towaru lub usługi. Nie jest
natomiast możliwe zautomatyzowane przedstawianie obniżek (platforma nie udostępnia żadnych
narzędzi do prezentowania promocji, np. w formie procentowych rabatów czy przekreśleń).
Sprzedawca może poinformować o obniżonej cenie w treści oferty, za co sam odpowiada.
Przedsiębiorcy, którzy jedynie gromadzą i wyświetlają informacje na temat cen oferowanych przez
innych sprzedawców (porównywarki cen), nie informują o obniżkach ceny, a zatem nie muszą podawać
najniższej ceny z 30 dni przed obniżką.
Przykład
Jeśli porównywarka cen lotów nie informuje o obniżkach, a jedynie przedstawia ranking lotów
o określonych parametrach, nie musi podawać najniższej ceny z 30 dni dla żadnego z prezentowanych
lotów.
Jeśli jednak porównywarka udostępnia innym przedsiębiorcom narzędzia do prezentowania obniżek,
musi zapewnić, aby udostępnione przez nią rozwiązania informatyczne obejmowały informacje
o prawidłowo obliczonych najniższych cenach z 30 dni przed obniżką.
Porównywarki cenowe mogą również udostępniać inne funkcjonalności, takie jak prezentowanie
trendów cenowych dla oferowanych towarów (u różnych sprzedawców). Sposób prezentacji
ww. informacji powinien jasno wskazywać odbiorcom, że nie mają do czynienia z obniżką ceny.
Jeśli dodatkowe funkcjonalności przewidują prezentowanie obniżek, wówczas porównywarka ma
obowiązek poinformowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką.
2. Różne modele sprzedaży
Art. 4 ustawy o informowaniu o cenach znajduje zastosowanie również do przedsiębiorców, którzy
prowadzą równolegle sprzedaż w obszarze B2B oraz B2C (np. sklep prowadzi sprzedaż nastawioną
na przedsiębiorców, ale konsument również może dokonać tam zakupów).
Obowiązki informacyjne spoczywają także na sprzedawcach działających w sieciach franczyzowych,
partnerskich lub spółdzielniach, natomiast podmioty zarządzające (centralne) takimi sieciami
6 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
są odpowiedzialne za podjęcie decyzji co do modelu komunikacji marketingowej z poszanowaniem
przepisów ustawy o informowaniu o cenach. W sytuacji braku posiadania informacji o cenach i polityce
cenowej poszczególnych uczestników sieci podmioty zarządzające mogą kształtować komunikację
marketingową sieci, wykorzystując metody promowania przewagi cenowej inne niż informacja
o obniżeniu ceny towaru lub usługi (np. promocje typu 2+1, slogany typu ?najlepsze ceny?).
Art. 4 ustawy o informowaniu o cenach znajduje zastosowanie do przedsiębiorców mających siedzibę
poza UE, którzy kierują swoją sprzedaż do konsumentów w Polsce.
Powyższych przepisów nie stosuje się do informowania o cenach w obrocie między osobami
fizycznymi, z których żadna nie jest przedsiębiorcą, a także do informowania o cenach uregulowanych
na podstawie odrębnych ustaw. Przepisy dotyczące prezentowania informacji o najniższej cenie towaru
lub usługi z 30 dni przed obniżką stosuje się do towarów i usług, co do których odrębne ustawy nie
zawierają odmiennych regulacji dotyczących zasad informowania konsumentów o obniżkach cen
towarów lub usług. Regulacje sektorowe nakładające na przedsiębiorców obowiązek publikacji cennika
(np. na stronie internetowej, w sposób ?zwyczajowo przyjęty?) nie wyłączają obowiązku stosowania
ustawy o informowaniu o cenach.
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 7
1. Informacja o obniżce
Określenie ?informowanie o obniżce? należy interpretować szeroko z uwzględnieniem praktycznych
sposobów prezentowania promocji na rynku. Samo sformułowanie ?obniżka? oznacza zmniejszenie
(w szczególności cen). Dla konsumentów oznacza to możliwość kupienia towaru lub usługi taniej,
zaoszczędzenia, co skutkuje większą skłonnością do zainteresowania się ofertą.
Obowiązek poinformowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką powstaje dopiero, gdy obniżka
zostanie zakomunikowana. Samo zmniejszenie ceny, bez zwracania na to uwagi konsumentów
(prezentowanie jednej ceny), nie tworzy po stronie przedsiębiorców dodatkowych obowiązków
informacyjnych.
4 Towar ? rzecz ruchoma, a także woda, gaz i energia elektryczna, w przypadku gdy są oferowane do sprzedaży w określonej objętości lub ilości
(art. 2 pkt 4a ustawy o prawach konsumenta).
5 Treść cyfrowa ? dane wytwarzane i dostarczane w postaci cyfrowej (art. 2 pkt 5 ustawy o prawach konsumenta).
6 Towar z elementami cyfrowymi ? towar zawierający treść cyfrową lub usługę cyfrową lub z nimi połączony w taki sposób, że brak treści cyfrowej
lub usługi cyfrowej uniemożliwiłby jego prawidłowe funkcjonowanie (art. 2 pkt 5b ustawy o prawach konsumenta).
7 Usługa cyfrowa ? usługa pozwalająca konsumentowi na: a) wytwarzanie, przetwarzanie, przechowywanie lub dostęp do danych w postaci cyfrowej,
b) wspólne korzystanie z danych w postaci cyfrowej, które zostały przesłane lub wytworzone przez konsumenta lub innych użytkowników tej usługi,
c) inne formy interakcji za pomocą danych w postaci cyfrowej (art. 2 pkt 5a ustawy o prawach konsumenta).
III. Co?
Art. 4 ustawy o informowaniu o cenach dotyczy sposobu uwidaczniania cen towarów i usług. Ceną
w rozumieniu ustawy o informowaniu o cenach jest wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą
kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę (cena sprzedaży). Potocznie
przedsiębiorcy i konsumenci używają sformułowania ?cena? również dla innych wartości niebędących
ceną sprzedaży, np. ?cena regularna? (w rozumieniu ceny danego produktu obowiązującej w danym
momencie w ofercie przedsiębiorcy, poza okresami promocji), ?cena nadchodząca? (w rozumieniu ceny
danego produktu, która będzie obowiązywać od danego momentu). Więcej o nazewnictwie
. patrz: pkt VI. 2.
Ustawa o informowaniu o cenach nie zawiera wyłączeń przedmiotowych w tym zakresie.
Towar w rozumieniu przepisów ustawy o informowaniu o cenach to rzecz, energia oraz prawa
majątkowe zbywalne. Majątkowe prawa zbywalne to przede wszystkim prawa rzeczowe i prawa
na dobrach niematerialnych.
W zakres tego pojęcia wchodzą w szczególności towar4 , treść cyfrowa5 stanowiąca prawo majątkowe
zbywalne (np. e-book dostępny do pobrania na czytnik, gra komputerowa instalowana na telefonie)
oraz towar z elementami cyfrowymi6 (np. smart-tv).
Usługa w rozumieniu ustawy o informowaniu o cenach to czynność świadczona odpłatnie, wymieniona
w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej. Polska Klasyfikacja
Wyrobów i Usług (PKWiU) stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 4 września 2015 r.
w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.
W zakres tego pojęcia wchodzi w szczególności usługa cyfrowa7, np. dostęp do aplikacji z muzyką.
8 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
Posługiwanie się sformułowaniami informującymi o obniżce
Przedsiębiorcy posługują się różnymi sformułowaniami sugerującymi obniżkę, np. ?okazja (cenowa)?,
?promocja?, ?wyprzedaż?, ?rabat?, ?zaoszczędź?, ?taniej/korzystniej o??, ?Black Friday?. W przypadku
posługiwania się sformułowaniami, które jednocześnie mogą kojarzyć się nie tylko z obniżką, ale
również innymi cechami charakterystycznymi oferty (np. ?last minute? ? wyjazdy z bliskim terminem,
?outlet?, ?likwidacja kolekcji?, ?ostatnie sztuki? ? końcówki serii), istotny jest cały kontekst komunikacji.
Jeśli ze sposobu prezentowania oferty wynika, że dana kategoria odnosi się wyłącznie do innych
cech charakterystycznych oferty niż możliwość uzyskania obniżki (o czym przedsiębiorca powinien
informować), nie ma obowiązku podania najniższej ceny z 30 dni przed obniżką.
Więcej o zasadach prezentowania cen ?ostatnich sztuk? . patrz: pkt III. 5.
Przykład
Jeśli zakładka na stronie biura podróży z ofertami last minute zawiera również oferty z bardziej
odległym terminem wyjazdu (np. za dwa tygodnie lub więcej) lub link do niej w wynikach wyszukiwania
w przeglądarce internetowej wskazuje na promocyjny charakter tych ofert (np. ?Nie przegap okazji?),
przedsiębiorca musi podać przy każdej z tych ofert również najniższą cenę z 30 dni przed obniżką,
nawet jeśli na samej stronie przedsiębiorcy nie ma dodatkowych komunikatów podkreślających
promocyjny charakter tych ofert.
Przykład
Zamieszczenie niższej niż wcześniej ceny na wywieszce (jako jedynej ceny na wywieszce) nie jest
informowaniem o obniżce ceny towaru.
Wszystkie sposoby prezentacji oferty sugerujące możliwość zakupu po cenie niższej niż wcześniej
powinny być natomiast traktowane jako ?informacja o obniżce?.
Obowiązek poinformowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką nie ma zastosowania
do zmniejszenia ceny wynikającej z rozwiązań ustawowych, np. Karty Dużej Rodziny, redukcji VAT.
Informacją o obniżce będą zatem zarówno komunikaty słowne (pisemne lub mówione,
np. w reklamie radiowej, telewizyjnej), graficzne, jak i połączenie obu tych wariatów, np.:
? posługiwanie się sformułowaniami informującymi o obniżce np. ?okazja (cenowa)?,
?promocja?, ?wyprzedaż?, ?rabat?, ?zaoszczędź?, ?taniej/korzystniej o??, ?Black Friday?,
? prezentowanie znaku %, w szczególności z konkretną liczbą i znakiem ?-?, np. -20%,
? przekreślenie ceny,
? używanie szczególnej kolorystyki, zwłaszcza rzucającej się w oczy, np. czerwonej,
żółtej, pomarańczowej,
? zestawienie ceny wyższej z niższą,
? rabaty wynikające z kodu promocyjnego dotyczące konkretnych produktów
lub ich grup,
? rabaty dla uczestników programów lojalnościowych (subskrybentów newslettera itp.)
dotyczące konkretnych produktów lub ich grup.
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 9
Prezentowanie znaku %
Przekreślenie ceny
Przedsiębiorcy niekiedy korzystają z samego znaku % lub liczby i znaku %, aby zachęcić konsumentów
do wejścia do sklepu lub na jego stronę internetową (np. -20%). Jeśli w komunikacie marketingowym
użyto takiego znaku bez powiązania z konkretnym produktem, obowiązek informowania o najniższej
cenie z 30 dni przed obniżką na tym etapie nie powstaje. W ofercie przedsiębiorcy muszą się jednak
znaleźć produkty objęte taką promocją i prawidłowo oznaczone (musi być spełniony wymóg podania
najniższej ceny z 30 dni przed obniżką). W przeciwnym wypadku taki przekaz może zostać uznany
za wprowadzający w błąd jako wywołujący u konsumentów przekonanie o promocji, której
w rzeczywistości nie ma.
Jeśli informacja o promocji (np. ?kozaki -20%?) prezentowana jest na tle zdjęcia konkretnego produktu
(np. konkretnego modelu butów), produkt ten powinien być oferowany z zaprezentowanym
rabatem ? podobnie jak inne produkty z danej grupy objęte komunikatem, o ile przedsiębiorca
nie informuje o ograniczeniach. W przeciwnym wypadku przekaz marketingowy może być uznany
za wprowadzający w błąd.
Również w przypadku posługiwania się określeniem ?do -X%? (np. ?do -20% na kozaki?) towar
prezentowany w ramach takiego komunikatu marketingowego powinien być objęty przedstawioną
obniżką, w przeciwnym razie reklama może wprowadzać w błąd. Do wprowadzenia w błąd może
dojść również, gdy w rzeczywistości jedynie niewielka część oferty reklamowanej jako promocja jest
objęta obniżką. Takie praktyki nie stanowią naruszenia ustawy o informowaniu o cenach, mogą jednak
stanowić nieuczciwe praktyki rynkowe wprowadzające w błąd.
Jeśli promocja dotyczy konkretnego towaru (np. modelu kozaków), informacji o obniżce w każdym
przypadku jej prezentowania (np. w reklamie, w wynikach wyszukiwania, na karcie produktu) powinna
towarzyszyć cena sprzedaży oraz najniższa cena z 30 dni przed obniżką.
Więcej o prezentowaniu procentowych obniżek . patrz: pkt VI. 4.
Przekreślona cena to jeden z najczęściej utożsamianych z obniżką sposobów prezentacji przewagi
cenowej dla konkretnego towaru. Przekreślenie kojarzone jest z ceną, która już nie obowiązuje.
Oznacza to, że w przypadku wykorzystywania przekreślenia ceny w komunikacji marketingowej
przedsiębiorca musi podać najniższą cenę z 30 dni przed obniżką.
Stosowanie przekreśleń może również podlegać ocenie z perspektywy nieuczciwych praktyk rynkowych
wprowadzających w błąd ? w szczególności w sytuacji, gdy przekreślona cena nigdy nie obowiązywała
w ofercie danego przedsiębiorcy, co może wprowadzać konsumentów w błąd.
Więcej o cenach przekreślonych . patrz: pkt VI. 4.
Używanie szczególnej kolorystyki
Przy ocenie posługiwania się przez przedsiębiorców określoną szatą graficzną (w sklepie stacjonarnym
lub internetowym, w reklamie), należy uwzględnić spójność przyjętych rozwiązań, w szczególności
w przypadku kolorystyki (np. etykiet na półce) rzucającej się w oczy.
10 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
Przykład
Jeśli sprzedawca czerwonym kolorem oznacza cenę promocyjną, a następnie wykorzystuje tę samą
szatę graficzną w reklamie internetowej przy promowaniu towarów lub usług bez rabatu ? może
stwarzać u konsumentów wrażenie obniżki ceny.
Również w sklepie stacjonarnym sprzedawca powinien być konsekwentny. Jeśli na czerwonej
wywieszce przedstawia obniżki (informując o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką), nie powinien
w taki sam sposób wyróżniać innych ofert, np. promocji wiązanych typu 2+1 gratis, oznaczeń
dla produktów własnych itp. Stosowanie takich samych oznaczeń dla różnych technik promowania
przewagi marketingowej może wprowadzać w błąd.
W tej sytuacji przedsiębiorca prezentuje na pomarańczowej wywieszce obniżkę ceny (oznaczoną wartością
procentową). Przedsiębiorca prawidłowo podaje obok ceny informację o najniższej cenie z 30 dni
przed obniżką.
WYWIESZKA
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 11
W tej sytuacji przedsiębiorca prezentuje na pomarańczowej wywieszce towar dostępny wyłącznie w jego
sklepie. Kolor etykiety wywołuje jednak wrażenie obniżki (w przypadku tych sklepów, w których stosowane
są pomarańczowe etykiety dla oznaczenia promocji). Jeśli przedsiębiorca nadal chce wykorzystywać dla
takiej ofety pomarańczową etykietę, musi obok ceny podać informację o najniższej cenie z 30 dni
przed obniżką.
Zestawienie ceny wyższej z niższą
Wrażenie obniżki może powstać również w przypadku zestawienia poprzednio obowiązującej ceny
(np. ceny regularnej, najwyższej ceny ze wskazanego okresu, średniej ceny ze wskazanego okresu)
z aktualną ceną sprzedaży (obniżoną) ? nawet jeśli prezentacji towaru lub usługi nie towarzyszą
dodatkowe oznaczenia (np. przekreślenie ceny). W tej sytuacji przedsiębiorca musi podać najniższą
cenę z 30 dni przed obniżką.
Przedsiębiorcy mogą stosować także porównanie cen różnych wariantów towarów lub usług
(np. ceny usługi telekomunikacyjnej z rabatem za udzielenie zgód marketingowych i ceny bez tego
rabatu), a także zestawienie dwóch cen, z których jedna bazuje na niezależnych od przedsiębiorcy
punktach odniesienia (np. cena rekomendowana przez wydawcę). W tej sytuacji, o ile komunikat nie
zawiera elementów sugerujących obniżkę, nie zachodzi konieczność podania najniższej ceny z 30 dni
przed obniżką. Więcej na temat porównań cen . patrz: pkt III. 8.
Rabaty wynikające z kodu promocyjnego
dotyczące konkretnych produktów lub ich grup
Przedsiębiorcy mogą stosować kody rabatowe (vouchery, bony) uprawniające konsumentów do
różnego rodzaju obniżek ceny produktów. Mogą je również udostępniać za pośrednictwem osób
trzecich (np. influencerów).
WYWIESZKA
12 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
Kody mogą przyjąć postać generalną, np. ogłaszanych na stronie internetowej kodów na określone
produkty lub ich grupy, w tym kodów na ?wszystko?. Taki sposób komunikacji marketingowej należy
potraktować jako informację o obniżeniu ceny.
Przedsiębiorcy mogą też oferować klientom indywidualne kody rabatowe (vouchery, bony),
np. na określone produkty lub ich grupy, na następne zamówienie. Jeśli przy przekazaniu takiego
kodu (voucheru, bonu) przez samego przedsiębiorcę lub osoby trzecie dochodzi do poinformowania
o obniżce konkretnego towaru lub usługi, najpóźniej na etapie jego zastosowania należy wskazać
informację o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką.
Przy ocenie, czy przedsiębiorca musi poinformować o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką,
nie ma znaczenia, ilu konsumentów otrzymało kod, jaka jest liczba produktów objętych obniżką,
czy kod jest automatycznie wpisywany na stronie internetowej oraz czy też konsument musi wpisać
go samodzielnie. Bez znaczenia pozostaje również etap, na którym dochodzi do wpisania kodu.
Przykład
Na stronie głównej przedsiębiorca informuje o możliwości uzyskania rabatu na grupę produktów
(np. bluzy). Na tym etapie nie wskazuje konkretnych produktów objętych akcją. Konsument po wybraniu
interesującego go produktu ponownie widzi wysokość rabatu oraz cenę po jego zastosowaniu. W tym
momencie należy podać najniższą cenę z 30 dni przed obniżką, nawet jeśli wpisanie kodu miałoby
miejsce dopiero w koszyku.
Obowiązek poinformowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką nie ma zastosowania do kodów
rabatowych, o ile nie odnoszą się one do konkretnego towaru, usługi lub ich grup. Przykładem takich
sytuacji będą: indywidualna oferta z uwagi na urodziny klienta (np. rabat na dowolnie wybrany produkt),
rabat na następne zakupy (np. -10 zł, bez konkretyzacji produktów).
W szczególności rozróżnić należy kody ?na wszystko? oraz tzw. kody koszykowe. Te pierwsze,
udostępniane np. na stronie głównej sklepu internetowego, oznaczają, że w okresie promocji wszystkie
produkty oferowane są wszystkim klientom sklepu z możliwością uzyskania rabatu. Kody koszykowe
(np. na najbliższe zamówienie, na dowolny produkt) umożliwiają konsumentom zakup dowolnie
wybranych produktów z rabatem uwarunkowanym kodem rabatowym wpisywanym w koszyku.
W pierwszym przypadku zachodzi konieczność podania przez przedsiębiorcę najniższej ceny z 30 dni
przed obniżką z uwagi na informowanie o obniżeniu ceny grupy produktów (wszystkich produktów).
Natomiast w drugim przypadku ? z uwagi na udostępnienie rabatu na zamówienie, które konkretyzuje
konsument ? taki obowiązek nie zachodzi. Częste oferowanie przez przedsiębiorcę kodów
na najbliższe zamówienie może zmierzać do obejścia wymogów ustawy o informowaniu o cenach,
wywołując podobne skutki do promocji ?na wszystko?, co może być ocenione jako nieuczciwa
praktyka rynkowa.
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 13
Komunikat o rabacie widoczny na górnej belce widnieje na głównej stronie internetowej sklepu i każdej
kolejnej. Na każdej karcie produktu z grupy objętej obniżką (tutaj ? bluz) przedstawiono cenę sprzedaży
regularną (200 zł) i cenę sprzedaży możliwą do uzyskania po wpisaniu kodu rabatowego (100 zł).
Obniżka dotyczy konkretnej grupy produktów i jest dostępna dla wszystkich użytkowników serwisu.
Każdy odwiedzający stronę może skorzystać z promocji i wpisać kod rabatowy w koszyku. W tym
wypadku przedsiębiorca prawidłowo podaje na etapie prezentowania obniżki najniższą cenę z 30 dni
przed obniżką i względem niej oblicza wielkość rabatu.
Rabaty dla uczestników programów lojalnościowych lub subskrybentów
newslettera dotyczące konkretnych produktów lub ich grup
Przedsiębiorcy mogą umożliwiać konsumentom przystąpienie do różnych programów lojalnościowych,
uprawniających do uzyskania obniżki cen produktów. Skorzystanie z obniżki może być oferowane
z powodu samego uczestnictwa w programie lub zapisu do newslettera bądź być powiązane z jakąś
aktywnością konsumenta (np. gromadzeniem punktów).
Obniżki w ramach programów lojalnościowych mogą przyjąć postać generalną (np. rabaty ogłaszane
na stronie internetowej lub w aplikacji na określone produkty lub ich grupy, w tym ?na wszystko?)
lub zindywidualizowaną (np. rabat na konkretny produkt, o czym przedsiębiorca informuje
uprawnionych uczestników programu lojalnościowego mailem). Oba te sposoby komunikacji
Więcej o prezentacji cen dla kodów rabatowych . patrz: pkt VI. 7.
KARTA PRODUKTU
Z K ODEM RABATOWYM
14 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
W zakres tych produktów wchodzą:
? towary z okresem przydatności do spożycia nieprzekraczającym 14 dni od wprowadzenia do
oferty ? np. świeże pieczywo, świeże owoce i warzywa, nabiał wymagający przechowywania
w lodówce, suszone owoce, jeżeli po wyjęciu ich z opakowania zbiorczego do sprzedaży luzem ich
termin przydatności nie przekracza 14 dni od otwarcia,
? towary wymagające szczególnych warunków przechowywania (np. temperatura, przechowywanie
w wodzie) ? np. lody, kwiaty cięte.
2. Towary szybko psujące się lub z krótkim
terminem przydatności
W przypadku towarów, które ulegają szybkiemu zepsuciu lub mają krótki termin przydatności, obok
informacji o aktualnej, obniżonej cenie sprzedaży uwidacznia się informację o cenie sprzed pierwszego
zastosowania obniżki. Nie podaje się wówczas najniższej ceny z 30 dni przed obniżką.
W ustawie o informowaniu o cenach brak jest definicji ustawowej towarów, które ulegają szybkiemu
zepsuciu lub mają krótki termin przydatności. Decydujące znaczenie mają tu skład fizyczny
i właściwości towaru.
marketingowej należy potraktować jako informację o obniżeniu ceny i każdorazowo uwidocznić
najniższą ceną z 30 dni przed obniżką.
Obowiązek poinformowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką nie ma natomiast zastosowania
do rabatów w ramach programów lojalnościowych nieodnoszących się do konkretnych towarów lub
usług (lub ich grup).
Przy ocenie, czy przedsiębiorca musi poinformować o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką, nie mają
znaczenia liczba uczestników programu lojalnościowego lub liczba produktów, które są objęte ofertami
udostępnianymi w ramach takiego programu.
Więcej o prezentacji cen dla programów lojalnościowych . patrz: pkt VI. 8.
Przykłady
? Rabat na następne zamówienie (np. -20%) lub na dowolnie wybrany produkt jest dostępny
dla uczestników programu lojalnościowego po dokonaniu przez nich określonej liczby zamówień
lub zamówienia na określoną kwotę. W tej sytuacji nie ma obowiązku podawania najniższej ceny
z 30 dni przed obniżką.
? Określone produkty są dostępne w aplikacji dla uczestników programu lojalnościowego po zebraniu
przez konsumenta określonej liczby punktów przyznawanych za zakupy. Konsumenci w dowolnym
momencie podejmują decyzję, w jaki sposób wykorzystają zgromadzone punkty (możliwość
wymiany na produkt). W tej sytuacji nie ma obowiązku podawania najniższej ceny z 30 dni
przed obniżką.
? Promocja typu cashback (np. zwrot 10% z ostatniego zamówienia) jest dostępna dla uczestników
programu lojalnościowego z określonym stażem. W tej sytuacji nie ma obowiązku podawania
najniższej ceny z 30 dni przed obniżką.
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 15
Przykład
W sytuacji obniżenia ceny truskawek z 15 zł na 10 zł, a następnie dalszego obniżenia ceny na 5 zł,
przedsiębiorca powinien podać cenę 15 zł jako cenę sprzed pierwszego zastosowania obniżki.
Więcej o tzw. promocjach kroczących . patrz: pkt III. 6.
Towar z długim terminem przydatności nie może być traktowany jako towar z krótkim terminem
przydatności, jedynie z uwagi na to, że sprzedawany jest pod koniec okresu przydatności. W tej sytuacji
konieczne jest podanie najniższej ceny z 30 dni przed obniżką.
Towar szybko psujący się (np. gotową kanapkę) należy odróżnić od usługi przygotowania i dostawy
jedzenia (danie przygotowywane na zamówienie przez restaurację). W tym drugim przypadku
przedsiębiorca ma obowiązek podać najniższą cenę z 30 dni przed obniżką.
Towary o odmiennej charakterystyce lub pochodzeniu mogą być traktowane jako różne towary
(np. truskawka polska i truskawka hiszpańska).
Przez informację o cenie sprzed pierwszego zastosowania obniżki (art. 4 ust. 4 ustawy
o informowaniu o cenach) należy rozumieć cenę poprzedzającą pierwszą obniżkę, również
w przypadku zwiększenia promocji.
3. Towary lub usługi oferowane w okresie krótszym
niż 30 dni
Jeżeli towar lub usługa są oferowane do sprzedaży w okresie krótszym niż 30 dni, obok informacji
o obniżonej cenie należy podać informację o najniższej cenie, która obowiązywała w okresie od dnia
rozpoczęcia oferowania tego towaru lub tej usługi do dnia wprowadzenia obniżki (najniższa cena
od wprowadzenia towaru).
Takim towarem będzie produkt nowo wprowadzony do obrotu, czyli taki, który nigdy nie był w ofercie
u danego przedsiębiorcy. Towar powinien być uważany za znajdujący się w obrocie, jeżeli sprzedawca
wznawia ofertę na tę samą rzecz po przerwie krótszej niż 30 dni, np. po tym, jak towar był czasowo
niedostępny w magazynie. W takim przypadku produkt ten nie jest towarem nowo wprowadzonym
do obrotu i w przypadku poinformowania o obniżce należy podać najniższą cenę z 30 dni przed
obniżką.
Towar może być wycofany z oferty na dłużej niż 30 dni. W takiej sytuacji w przypadku promocji
organizowanych w ciągu pierwszych 30 dni po ponownym wprowadzeniu go do oferty obok informacji
o obniżonej cenie należy podać informację o najniższej cenie, która obowiązywała od ponownego
rozpoczęcia sprzedaży.
Przykład
Czekoladowy Mikołaj zwyczajowo jest sprzedawany jedynie w okresie świątecznym. Po wznowieniu
sprzedaży takiego produktu, a następnie zamieszczeniu po jakimś czasie (np. po tygodniu) informacji
o obniżce ceny, należy przyjąć, że jest to towar oferowany w okresie krótszym niż 30 dni. Przedsiębiorca
zamieszcza wówczas informację o najniższej cenie tego produktu, która obowiązywała w okresie
od dnia rozpoczęcia jego oferowania do dnia wprowadzenia obniżki. W przypadku ogłaszania kolejnych
obniżek ? już po upływie 30 dni od wprowadzenia towaru do oferty ? należy podać najniższą cenę
z 30 dni przed obniżką.
16 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
Przepis ma zastosowanie w przypadkach, gdy pierwotna cena towaru lub usługi została obniżona.
W przypadkach zastosowania ceny promocyjnej w momencie wprowadzenia towaru do obrotu
obowiązują reguły dla cen nadchodzących . patrz: pkt III. 8.
Informowanie konsumentów o obniżeniu ceny towaru nowo wprowadzonego (niemającego
wcześniejszej ceny, która mogłaby zostać obniżona) może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową
wprowadzającą konsumentów w błąd. Komunikaty marketingowe względem cen nadchodzących są
dopuszczalne przy założeniu jasnego i zrozumiałego informowania konsumentów o ich warunkach, tak
aby było dla nich oczywiste, że mają do czynienia nie z obniżką ceny, lecz z inną metodą promowania
przewagi cenowej.
Więcej o sposobie obliczania i prezentacji cen . patrz: pkt V i VI.
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 17
4. Towary niepełnowartościowe i pod koniec terminu
przydatności (niebędące towarami szybko
psującymi się)
5. Ostatnie sztuki towaru pełnowartościowego
Towar niepełnowartościowy (np. uszkodzony produkt z ekspozycji, towar zwrócony przez konsumenta
ze zniszczonym opakowaniem) może być uznany za inny produkt niż towar pełnowartościowy (o czym
przedsiębiorca powinien wyraźnie informować).
Analogiczne podejście przedsiębiorca może przyjąć w odniesieniu do towarów pod koniec terminu
przydatności (niebędących towarami szybko psującymi się). Okres pozostały do końca terminu
ważności nie powinien przekraczać 7 dni.
Przedsiębiorca może zachęcić konsumentów do nabycia takiego produktu przez obniżenie ceny
bez informowania wprost o jej obniżce. W tej sytuacji nie ma obowiązku informowania o najniższej
cenie z 30 dni przed obniżką.
Przedsiębiorca w takiej sytuacji może również porównać cenę towaru uszkodzonego z bieżącą ceną
sprzedaży towaru pełnowartościowego, dbając o to, aby porównanie nie wywoływało wrażenia obniżki.
Jeśli towar pełnowartościowy oferowany jest w promocji, porównanie powinno odnosić się
do promocyjnej ceny sprzedaży. Konsumenci powinni być jasno informowani o zasadach porównania.
Więcej o porównaniach . patrz: pkt III. 8.
W sytuacji sprzedaży ostatnich sztuk towaru pełnowartościowego przedsiębiorca może zachęcić
konsumentów do nabycia go, posługując się hasłami typu ?ostatnie sztuki?, ?likwidacja kolekcji?, ?outlet?
(w znaczeniu wyczerpania stanu towaru), czemu może towarzyszyć rzeczywiste obniżenie ceny
(bez informacji o obniżce). W tej sytuacji nie ma obowiązku informowania o najniższej cenie z 30 dni
przed obniżką.
Przedsiębiorca może również wprowadzić promocję cenową na towar i poinformować konsumentów
o obniżce wraz ze wskazaniem najniższej ceny, która obowiązywała w okresie 30 dni przed
wprowadzeniem obniżki.
6. Zwiększanie promocji (tzw. promocje kroczące)
Ustawa o informowaniu o cenach nie zawiera regulacji umożliwiających stosowanie odmiennych
zasad informowania o wielkości obniżki w odniesieniu do tzw. promocji kroczących, które polegają
na zwiększaniu wielkości obniżki (np. najpierw rabat 20%, potem rabat 50%). W sytuacji stopniowego
zwiększania obniżki przedsiębiorca ma obowiązek obliczać wielkość każdej obniżki względem
najniższej ceny z 30 dni przed obniżką i informować o niej.
Przykład
Od 1 maja towar (skarpetki) sprzedawany był po 10 zł. 10 czerwca cenę sprzedaży obniżono o 20%
do 8 zł, 15 czerwca wprowadzono kolejny rabat do 4 zł. Wysokość obniżki z 15 czerwca należy obliczać
w odniesieniu do najniższej ceny z 30 dni przed tą obniżką, tj. w tym wypadku 8 zł. Obniżka wynosi
zatem 50%.
18 Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK
7. Sprzedaż wiązana lub warunkowa
Wyjątek stanowią towary, które ulegają szybkiemu zepsuciu lub mają krótki termin przydatności.
Wówczas przedsiębiorca informuje o najniższej cenie sprzed pierwszej obniżki.
Więcej . patrz: pkt III. 2.
Więcej o zmianach wielkości obniżki . patrz: oś czasu w pkt III. 3.
Obowiązek poinformowania o najniższej cenie z 30 dni przed obniżką nie ma zastosowania do ofert
warunkowych lub wiązanych, w ramach której przedsiębiorca nie podaje informacji o obniżeniu ceny
konkretnego towaru.
Przykład
Przy promocjach typu:
? ?kup produkty za 100 zł, otrzymasz 10% upustu na zakupy?,
? ?kup produkty za 100 zł, otrzymasz 10 zł na kartę podarunkową?,
? ?kup produkty za 100 zł, otrzymasz 10 punktów na konto klienta?,
? ?kup 2 produkty, trzeci gratis?, ?3 w cenie 2?,
? ?kup 2 produkty A, produkt B gratis?,
? ?kup 3, zapłacisz 30 zł za całość?,
Przykład
W promocjach typu:
? ?kup dowolne produkty za 100 zł, otrzymasz 10% upustu na produkt A?,
? ?kup 2 produkty, trzeci taki sam 50% taniej?,
? ?kup 2 produkty A, produkt B 50% taniej?,
? ?kup 3 takie same produkty, zapłacisz 10 zł za sztukę? [cena obniżona w stosunku do podanej
ceny regularnej],
przedsiębiorca podaje informację o obniżeniu ceny konkretnego towaru, więc zachodzi konieczność
wskazania najniższej ceny z 30 dni przed obniżką.
przedsiębiorca nie podaje informacji o obniżeniu ceny konkretnego towaru, więc nie zachodzi
konieczność wskazania najniższej ceny z 30 dni przed obniżką.
uokik.gov.pl Informacja o obniżce ceny. Wyjaśnienia Prezesa UOKiK 19
2. Nie mają na celu obejścia przepisów ustawy o informowaniu o cenach.
3. Perspektywa innej przewagi cenowej będzie czytelna z punktu widzenia konsumenta.
4. Komunikacja marketingowa będzie precyzować rodzaj wykorzystywanej przez sprzedawcę
przewagi cenowej.
1. Dotyczą innych przewa